Το Πρόβλημα

Ο κόσμος καίγεται όλο και περισσότερο.

Κι εμείς παρακολουθούμε την καταστροφή στις οθόνες μας.

Αναρωτιόμαστε, μέχρι πού θα φτάσει η ξεφτίλα.

Έχει πάτο η κατάντια μας;

Ο άνθρωπος αυτοκαταστρέφεται όλο και περισσότερο, όλο και καλύτερα.

Μου είναι δύσκολο να ανοίξω αυτό το θέμα. Το θέμα του προβλήματος.

Από πού να το πιάσω; Πώς να το προσεγγίσω; Και σε τι να καταλήξω;

Δεν ξέρω καλά καλά ποιο είναι το Πρόβλημα με πι κεφαλαίο. Μα είμαι σίγουρος ότι υπάρχει. Και υπάρχει γιατί, να’ναι καλά τα μέσα που μας το προπαγανδίζουν με την κάθε ευκαιρία, νιώθουμε τις ζωές μας να βαραίνουν, έτοιμες να πέσουν σε μια σκοτεινή άβυσσο. Παλιά θυμάμαι να ζούμε στο παρόν, να μη χρειάζεται να κάνουμε όνειρα, γιατί ίσως τα ζούσαμε ήδη. Τώρα, μέσα στις τόσες δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε, έχει αρχίσει να γίνεται δυσβάσταχτο το κάθε όνειρο, γιατί κάτι μας πείθει, ότι πλανεύουμε τους εαυτούς μας πιστεύοντας πως κάτι θα αλλάξει. Υπάρχει μια αίσθηση πως το παιχνίδι έχει κριθεί ήδη κι ότι πλέον παρακολουθούμε μονάχα την κατάρρευση του πολιτισμού και του ανθρώπου που δεν κατάφερε να γίνει Άνθρωπος, μα και που ούτε θα καταφέρει. Υπάρχει μια κάποια απελπισία μέσα μας, φαίνεται πως έχουμε για τα καλά απηυδήσει.

Πρώτα η οικονομική κρίση που έγινε κοινωνική και πλέον είναι αξιακή στη χώρα μας. Πριν προλάβουμε να δούμε τίτλους τέλους, προέκυψε ο ιός, έπειτα ο πόλεμος του Πούτιν που έγινε αφορμή για την αύξηση των τιμών, την τάση της οποίας εκμεταλλεύτηκαν οι ολιγάρχες μας, και τώρα βλέπουμε έναν νέο πόλεμο να αναγεννάται, έναν πόλεμο που ποτέ δεν πέθανε απ’όταν ξεκίνησε πριν επτάμιση δεκαετίες, μα σιγόβραζε καίγοντας ζωές σαν καυσόξυλα εδώ και χρόνια. Πώς θα επηρεάσει αυτό τον κόσμο μας; Γιατί έχω μια υποψία ότι θα μας διχάσει περαιτέρω;

Παλαιστίνη εναντίον Ισραήλ. Ισραήλ εναντίον Παλαιστίνης. Χαμάς εναντίον Ισραήλ. Νετανιάχου εναντίον Χαμάς.

Πώς να προσεγγίσεις αυτό το παιχνίδι που παίζεται στις πλάτες Παλαιστίνιων και Ισραηλινών;

Πώς να επιλέξεις μέρος όταν οι πολιτικές οντότητες και των δυο λαών είναι τοξικές, αντιδημοκρατικές, και ίσως κατ’επίφαση λένε πως πολεμούν για τους λαούς που αντιπροσωπεύουν;

Τόσα χρόνια που το Ισραήλ κάνει άπαρτχαϊντ παίρνοντας τη γη των Παλαιστίνιων με τις ευλογίες της Δύσης, δηλαδή της Αμερικής και των συμμάχων της, λίγοι έλεγαν τα πράγματα με το όνομά τους. Λίγοι ζητούσαν δικαιοσύνη για την Παλαιστίνη κι ένα ανεξάρτητο, αυτόνομο κι αξιοπρεπές παλαιστινιακό κράτος. Μέσα στη μέθη της η Δύση ήθελε να φάει ολωσδιόλου τα παλαιστινιακά εδάφη, ενθαρρύνοντας το Ισραήλ ώστε να επεκταθεί στη Μέση Ανατολή, για να’χει τρόπο να κάνει κουμάντο το ΝΑΤΟ. Κι αυτό, στον κόσμο της γεωπολιτικής, είναι φυσιολογικό, ούτε καλό, ούτε κακό αυτό καθ’αυτό. Μα έλα που η άμετρη πίεση στον λαό που βρίσκεται υπό κατοχικό ζυγό 75 χρόνια, γέννησε και τροφοδότησε συναισθήματα οργής και μίσους που μπορούν να οδηγήσουν στη βία, και που όντως το κάνουν. Μη θέλοντας να βοηθήσουν την Παλαιστίνη οι δυτικοί, έχοντας τον δημοκρατικό αρχηγό της στη φυλακή του Ισραήλ, έδωσαν ως βορά τα παλαιστινιακά συμφέροντα στην ισλαμιστική οργάνωση της Χαμάς.

Κι εδώ είναι που το παίγνιο γίνεται δύσκολο από ηθικής άποψης.

Γιατί, ενώ οι Παλαιστίνιοι έχουνε δίκιο να εξεγείρονται, ο τρόπος που βρήκαν να το κάνουν περνά μέσα από ακρότητες, ακρότητες που οι ίδιοι αντιμετωπίζουν από το κράτος του Ισραήλ όλα αυτά τα χρόνια.

Έχω φίλο Παλαιστίνιο που έχασε τους συμμαθητές του όλους την τελευταία μέρα της σχολικής χρονιάς, από ισραηλινή ρουκέτα, κι ήταν τυχερός γιατί καθυστέρησε να πάει στη μάζωξη. Ο ίδιος άνθρωπος, έχασε δυο μικρά του αδέρφια από ελεύθερο σκοπευτή, ο οποίος τα σημάδεψε και τα σκότωσε ενώ ήταν μωρά. Κι αυτά πριν ξεκινήσει ο νέος πόλεμος τώρα, έγιναν την προηγούμενη δεκαετία. Τι μπορεί να νιώθει ο φίλος μου με τις εξελίξεις; Πώς μπορώ να του πω ότι είναι κακό η Χαμάς να προβαίνει σε ακρότητες, έχοντας τέτοιο παρελθόν, και μια ζωή βιωμένη στο φόβο και τον τρόμο;

Πραγματικά, δεν είναι εύκολο να διαλέξεις στρατόπεδο, γι’αυτό κι εγώ στέκομαι ενάντια στον πόλεμο αυτόν, που θα’ναι απ’ότι φαίνεται καταλυτικός για τους Παλαιστίνιους.

Ο πόλεμος πρέπει να σταματήσει με κάθε τρόπο. Ζωές θα σωθούν, και κόποι μιας ζωής δε θα πάνε στο βρόντο.

Στον πόλεμο του Πούτιν, τα αντανακλαστικά μας ορθά λειτούργησαν κάνοντάς μας να πάρουμε το μέρος της Ουκρανίας.

Μα η Χαμάς έκανε εξέγερση έναντι του Ισραήλ λόγω των πρακτικών που αυτό ακολουθούσε.

Ο πόλεμος που κήρυξε το Ισραήλ χρησιμοποιεί την εξέγερση σα βούτυρο στο ψωμί του, δίνοντας άλλοθι για νέες ακρότητες και διεκδίκηση ακόμη μεγαλύτερου κομματιού της τοπικής γης.

Μα τίποτα δεν προμηνύει τέλος σε αυτή τη διαμάχη. Ίσα ίσα, φαίνεται να ανοίγει εκ νέου ένας άλλος Ασκός του Αιόλου, γιατί πλέον στα παλαιστινιακά και ισραηλινά εδάφη τα συμφέροντα μεγαλύτερων χωρών και πολιτισμικών ρευμάτων αρχίζουν να κονταροχτυπιούνται. Αν ο πόλεμος του Πούτιν αποσταθεροποίησε την παγκόσμια οικονομία δίνοντας ένα γερό σοκ, αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Μέση Ανατολή έχει τη δυνατότητα να γεννήσει κάτι ακόμη μεγαλύτερο. Πλέον δεν μπορούμε να μιλάμε με όρους ιδεολογικούς, το πολύ πολύ να αναφέρουμε το ισλαμιστικό τζιχάντ που πολεμά την νεοαποικιοκρατία της Δύσης. Το ζήτημα είναι ότι εκατέρωθεν έχουμε αυταρχικές και στρατιωτικοποιημένες πολιτικές οντότητες, την Χαμάς και το κράτος του Ισραήλ με έναν ακροδεξίο μίνι δικτάτορα όπως ο Νετανιάχου, μα και τις μεγαλύτερες δυνάμεις, περιφερειακές ή μη που βλέπουν και τα δικά τους συμφέροντα να επηρεάζονται σε σημαντικό βαθμό. Βλέπουμε ότι επί της ουσίας όλα τα κράτη είναι αυταρχικά, είτε άμεσα είτε έμμεσα, και προπαγανδίζουν υπέρ της μιας ανάγνωσης ή της άλλης. Έχουν δίκιο οι Παλαιστίνιοι μα και ο μουσουλμανικός κόσμος στην κριτική που ασκούν στη Δύση. Δίκιο που το χάνουν εν μέρει όταν προβαίνουν κι αυτοί σε βίαιες ακρότητες. Δίκιο έχουν και οι δυτικοί, λόγω της άμετρης και σε σημεία τρομοκρατικής βίας, αλλά είναι αυτοί οι κύριοι υπαίτιοι του προβλήματος.

Πιστεύω ότι κατά κύριο λόγο έχουν δίκιο οι Παλαιστίνιοι, μα δεν έχουν τρόπο να το διεκδικήσουν, κι αναγκάζονται να αξιοποιούν θρησκευτικά ιδεολογήματα που τους ενώνουν. Είναι σαν να έχουν πέσει σε μια παγίδα που οι Ισραηλινοί τους έστησαν, ώστε να τους πάρουν και τα εναπομείναντα κομμάτια γης, με παράλληλες τρομακτικές απώλειες. Από την άλλη, ο μουσουλμανικός κόσμος και η Κίνα, Ρωσία, Ινδία, έχουν λόγο για να ασκήσουν κριτική στο ΝΑΤΟ και να συμμαχήσουν εναντίον του. Κι αν στερούνται οι δυνάμεις αυτές ελκυστικής ιδεολογίας, από τη δική μας οπτική, των δυτικών, ως μη δημοκρατικές, ας μη γελιόμαστε κι εμείς με τις ψευδοδημοκρατίες μας που υποστηρίζουν ατόφια συμφέροντα των εκάστοτε ελίτ με καλύτερο περιτύλιγμα, αυτό της Δημοκρατίας.

Η κατάσταση μυρίζει μπαρούτι κι αίμα. Οι ιδεολογίες είναι να’χαμε να λέγαμε. Τα μεγάλα συμφέροντα κονταροχτυπιούνται και παίρνουν ζωές από στρατόπεδα μικρότερων λαών. Και μένεις να αναρωτιέσαι, εν έτει 2023, πόσο λάθος εικόνα έχουμε σχηματίσει για την ανθρωπότητα;

Κι ακόμη αναρωτιέμαι για το Πρόβλημα.

Αυτή είναι μια άκρως προβληματική κατάσταση αλλά δεν είναι το Πρόβλημα αυτό καθ’αυτό.

Ποιο να’ναι το Πρόβλημα;

Μήπως το πρόβλημα να’ναι οι κακοί Αμερικάνοι; Μήπως το πρόβλημα είναι οι υπέρμετρα αυταρχικές δυνάμεις που είναι πολύ πολύ χειρότερες κι απ’τις ψευδοδημοκρατικές μας; Μήπως το πρόβλημα είναι οι λογής λογής εξουσίες ανά τον κοσμάκο μας; Μήπως το πρόβλημα να’ναι η δύναμη που η κάθε εξουσία δίνει στον άνθρωπο ώστε αυτός να βγάλει τον χειρότερο εαυτό του; Μήπως το πρόβλημα να’ναι ο τρόπος σκέψης του ανθρώπου; Μήπως το πρόβλημα να’ναι ο ίδιος ο άνθρωπος;

Πιστεύω ότι για άλλη μια φορά η απάντηση στην ερώτηση, όπως και σε κάθε ερώτηση, είναι ο άνθρωπος.

Το Πρόβλημα, είναι ο άνθρωπος.

Ο άνθρωπος που’ναι ανθρωπάκος ακόμη και δε λέει να γίνει Άνθρωπος με άλφα κεφαλαίο.

Ο άνθρωπος είναι λύκος για τον άνθρωπο.

Κι ίσως ο λύκος να’ναι Άνθρωπος για τον λύκο.

Εμείς πότε θα γίνουμε Άνθρωποι για τους συνανθρώπους μας;

Παιδιά νεκρά, γυναίκες βιασμένες, κομματιασμένα σώματα, είναι η απόδειξη πως είμαστε μπουρδέλο ακόμη.

Το σύστημα που δημιουργήσαμε μας μασουλά κανονικά και με τον νόμο.

Κρατς κρατς στο στόμα του ακούγονται τα κόκκαλά μας, ανθρωποφάγο σύστημα της κοινωνίας, σκέτο κανιβαλιστικό.

Όσο ο άνθρωπος παραμένει άνθρωπος, η ελπίδα είναι δύσκολο ζητούμενο.

Κι όταν ο άνθρωπος μετεξελιχθεί, ίσως η ελπίδα αναγεννηθεί και πάλι, ίσως όμως και να πεθάνει πλήρως.

Αχ, άνθρωπέ μου, πώς κατασπαράζεις έτσι τα χέρια και τα πόδια σου, το ίδιο σου το σώμα;

Κάποτε θα πρέπει να σταματήσουμε να σωπαίνουμε και να συναινούμε με αυτόν τον τρόπο σε όλα τα εγκλήματα που γίνονται μπρος στα μάτια μας.

Κάποτε θα πρέπει να σηκώσουμε ανάστημα, να βγάλουμε φωνή, κι ας φάμε κι εμείς την λυτρωτική σφαίρα.

Κάποτε θα πρέπει από άνθρωποι να γίνουμε Άνθρωποι.

Θα το πω, κι ας είναι αντιφατικό και ρομαντικό.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΠΕΙ ΕΝΑ ΤΕΛΟΣ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ